Eetlust

Op een warme zomerdag kan je eetlust ineens heel anders zijn dan normaal. Waar je op een koude dag misschien zin hebt in een stevige maaltijd, heb je bij 30 graden soms helemaal geen trek. Een lichte salade, wat fruit of een schaaltje yoghurt klinkt dan een stuk aantrekkelijker.

Dat veranderde hongergevoel is niet vreemd. Wanneer de temperatuur stijgt, moet je lichaam namelijk extra hard werken om de lichaamstemperatuur stabiel te houden. Dat heeft invloed op verschillende processen in je lichaam, waaronder je hongergevoel, dorst, spijsvertering en energieverbruik.

Maar waarom heb je bij warm weer minder trek? En betekent minder honger ook dat je minder voeding nodig hebt? In deze blog van De Gezonde Wereld lees je hier alles over. 

Je lichaam probeert altijd de juiste temperatuur te behouden

Je lichaamstemperatuur wordt normaal gesproken heel nauwkeurig geregeld. Je lichaam probeert de kerntemperatuur rond de 37 °C te houden, ook wanneer de omgeving veel warmer of kouder is.

Een belangrijk onderdeel van deze temperatuurregeling is de hypothalamus. Dit gebied in je hersenen werkt als een soort thermostaat. Het ontvangt voortdurend informatie over je lichaamstemperatuur en kan vervolgens processen in gang zetten om warmte kwijt te raken of juist vast te houden.

Bij koud weer kan je lichaam bijvoorbeeld warmte produceren door te rillen. Bij warm weer gebeurt juist het tegenovergestelde: je lichaam probeert overtollige warmte kwijt te raken.

Je gaat onder andere:

  • Meer zweten
  • Bloedvaten in de huid verwijden
  • Meer bloed naar de huid sturen
  • Warmte via je huid afgeven

Dit kost energie en verandert tijdelijk de manier waarop je lichaam met voeding en vocht omgaat.

Waarom heb je minder honger als het warm is?

Een belangrijke reden is dat je lichaam bij hoge temperaturen minder energie hoeft te besteden aan het warm houden van je lichaam. In koude omstandigheden gebruikt je lichaam energie om warmte te produceren. Bij warm weer hoeft dat veel minder. Je totale energieverbruik kan daardoor onder bepaalde omstandigheden lager liggen. Dat betekent niet dat je lichaam ineens geen voedingsstoffen meer nodig heeft. Wel kan het hongersignaal wat minder sterk zijn. 

Spijsverteren produceert warmte

Het verwerken van voedsel kost energie. Nadat je hebt gegeten, gaat je lichaam aan de slag met het verteren, opnemen en verwerken van voedingsstoffen. Dit proces wordt ook wel de thermische werking van voeding genoemd. Het lichaam gebruikt hiervoor energie en daarbij komt warmte vrij.

Wanneer het buiten al erg warm is, kan je lichaam minder behoefte hebben aan extra warmteproductie. Daardoor kan een grote maaltijd minder aantrekkelijk voelen. Dit is één van de redenen waarom je op een warme dag misschien automatisch kiest voor een kleinere of lichtere maaltijd.

Je lichaam kiest bij warmte voor afkoeling

Wanneer je lichaamstemperatuur oploopt, krijgt het afvoeren van warmte prioriteit. Je bloedvaten in de huid verwijden zich. Hierdoor kan er meer bloed naar het huidoppervlak stromen en kan warmte gemakkelijker worden afgegeven.

Tegelijkertijd begin je te zweten. Wanneer zweet verdampt, neemt het warmte mee van het huidoppervlak. Dit is een van de belangrijkste manieren waarop je lichaam zichzelf afkoelt.

Al deze processen vragen om een goede vochtbalans en een aangepaste bloedcirculatie.Dat kan er mede voor zorgen dat je lichaam tijdelijk minder nadruk legt op het verteren van een grote maaltijd.

Dorst en honger lijken soms op elkaar

Tijdens warm weer is er nog een ander interessant effect: dorst kan je hongergevoel beïnvloeden. Je verliest bij hoge temperaturen meer vocht door zweten. Daardoor neemt je behoefte aan drinken toe.

Dorst en honger zijn natuurlijk verschillende signalen, maar ze kunnen in het dagelijks leven soms door elkaar worden gehaald. Zeker wanneer je lichaam vooral behoefte heeft aan vocht, kan eten minder aantrekkelijk worden. Daarom kan het gebeuren dat je denkt dat je geen trek hebt, terwijl je lichaam eigenlijk vooral behoefte heeft aan drinken. Een glas water kan op zo'n moment soms al een groot verschil maken.

Je verliest niet alleen water door te zweten

Zweet bestaat voornamelijk uit water, maar bevat ook elektrolyten zoals natrium en chloride. In kleinere hoeveelheden verlies je ook andere mineralen.

Hoeveel je verliest verschilt sterk per persoon. Het hangt bijvoorbeeld af van:

  • Hoe warm het is
  • Hoe lang je buiten bent
  • Hoeveel je beweegt
  • Hoeveel je zweet
  • Je kleding
  • Je individuele zweetproductie

Bij normaal dagelijks functioneren is voldoende drinken meestal de belangrijkste basis. Bij langdurig en intensief zweten, bijvoorbeeld tijdens sporten in de hitte, wordt ook de inname van elektrolyten relevanter. 

Meer weten over wat zweet is, lees dan ook deze blog over: Waarom je zweet en waarom dat juist gezond is.

Warmte beïnvloedt ook je spijsvertering

De spijsvertering is een uitgebreid proces waarbij verschillende organen samenwerken. Je maag en darmen verwerken het voedsel, voedingsstoffen worden opgenomen en vervolgens via het bloed verder vervoerd. 

Bij hoge temperaturen verandert de bloedverdeling in je lichaam. Er gaat meer bloed naar de huid om warmte af te voeren. Dat betekent niet dat je spijsvertering stopt wanneer het warm is. Je lichaam blijft voedsel gewoon verteren. Wel kan de combinatie van warmte, vochtverlies en lichamelijke inspanning ervoor zorgen dat je spijsvertering anders aanvoelt. Sommige mensen krijgen bijvoorbeeld sneller een vol gevoel, terwijl anderen juist last krijgen van een opgeblazen gevoel of misselijkheid.

Waarom voelt een lichte maaltijd prettiger?

Op warme dagen kiezen veel mensen automatisch voor voeding die licht en fris aanvoelt.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Yoghurt met fruit
  • Salade 
  • Groenten
  • Fruit
  • Koude soepen
  • Kwark
  • Smoothie
  • Pasta

Dat betekent niet dat koude voeding per definitie beter verteert. Het gaat vooral om de samenstelling en hoeveelheid van de maaltijd. Een zeer grote, vetrijke maaltijd kan bijvoorbeeld zwaar aanvoelen. Een kleinere maaltijd kan op zo'n moment prettiger zijn.

Je hebt nog steeds voedingsstoffen nodig

Minder trek betekent niet automatisch dat je lichaam minder voedingsstoffen nodig heeft. Ook op warme dagen heeft je lichaam eiwitten, vetten, koolhydraten, vitamines en mineralen nodig. Wanneer je door de warmte structureel veel minder eet, kan het lastiger worden om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.

Daarom kan het handig zijn om bij weinig eetlust te kiezen voor kleinere maaltijden die wel voedzaam zijn. In plaats van één grote maaltijd kun je bijvoorbeeld meerdere kleinere eetmomenten verspreid over de dag nemen.

Eiwitten blijven belangrijk

Wanneer je weinig trek hebt, kan het verleidelijk zijn om vooral fruit, ijsjes of andere lichte snacks te eten. Fruit is natuurlijk een goede keuze, maar bevat relatief weinig eiwitten. Eiwitten zijn belangrijk voor onder andere het behoud en herstel van spieren. Probeer daarom ook bij warm weer eiwitrijke producten te blijven eten, bijvoorbeeld:

  • Yoghurt of kwark
  • Eieren
  • Vlees, vis & gevogelte 
  • Zuivel
  • Peulvruchten
  • Noten en zaden

Vezels helpen om langer verzadigd te blijven

Ook vezels blijven belangrijk wanneer je minder trek hebt. Vezels worden langzaam verteerd en kunnen bijdragen aan een langdurig verzadigd gevoel. Daarnaast zijn ze belangrijk voor een goede darmwerking.

Je vindt ze bijvoorbeeld in:

  • Volkorenproducten
  • Groenten
  • Fruit
  • Peulvruchten
  • Noten & zaden

Meer weten over vezels? Lees dan ook onze blog Vezels uitgelegd: wat zijn ze en waarom zijn ze belangrijk? Hierin leggen we uitgebreid uit welke soorten vezels er bestaan, hoeveel je nodig hebt en in welke voedingsmiddelen je ze vindt.

Waarom heb je soms zin in koud eten?

De voorkeur voor koude voeding bij warm weer is ook goed te verklaren. Je lichaam is op zoek naar manieren om warmte kwijt te raken. Een koude maaltijd of een koud drankje voelt daardoor verfrissend. Daarnaast bevat veel zomerse voeding relatief veel vocht. Denk aan komkommer, watermeloen, aardbeien en tomaten. Dat maakt dergelijke producten aantrekkelijk wanneer je veel vocht verliest.

Vergeet drinken niet

Bij warm weer is voldoende drinken misschien wel belangrijker dan normaal. Je verliest namelijk meer vocht via zweet. Hoeveel je precies nodig hebt, verschilt per persoon en is afhankelijk van onder andere temperatuur, inspanning en transpiratie.

Water is een uitstekende basis. Ook thee en andere dranken kunnen bijdragen aan je vochtinname. Drink vooral verspreid over de dag en wacht niet altijd tot je enorme dorst hebt. Bij langdurige inspanning en veel zweten kunnen ook elektrolyten een rol spelen. Vooral natrium gaat via zweet verloren.

Tot slot

Dat je op warme dagen minder trek hebt, is niet vreemd. Je lichaam is tijdens hitte vooral bezig om de lichaamstemperatuur stabiel te houden. Zweten, een veranderde bloedcirculatie en het afvoeren van warmte hebben allemaal invloed op hoe je je voelt en kunnen ook je eetlust veranderen.

Je hoeft jezelf op een warme dag niet te dwingen tot grote, zware maaltijden. Kies liever voor kleinere porties en voedingsmiddelen die prettig aanvoelen, maar wel voldoende voedingsstoffen leveren. Denk aan groenten, fruit, volkorenproducten, eiwitten, gezonde vetten en voldoende vocht.

En misschien wel het belangrijkste: luister naar je lichaam, maar vergeet niet te drinken en te eten wat je nodig hebt. Minder trek hebben betekent immers niet dat je lichaam geen voedingsstoffen meer nodig