Droge handen

Droge handen komen bij veel mensen voor. Vooral in de herfst en winter kunnen je handen trekkerig, ruw of schilferig aanvoelen. Soms wordt de huid zelfs rood en ontstaan er kleine kloofjes. Ook wanneer je regelmatig je handen wast of met schoonmaakmiddelen werkt, kun je merken dat je huid steeds droger wordt.

Maar hoe ontstaan droge handen eigenlijk? En waarom hebben juist je handen zo vaak last van een droge huid? Dat heeft onder andere te maken met de kwetsbare huidbarrière, temperatuurverschillen en de producten die je dagelijks gebruikt. In deze blog van De Gezonde Wereld lees je wat de oorzaken van droge handen zijn, hoe je huid vocht vasthoudt en wat je kunt doen om je handen weer zacht en soepel te maken.

Waarom worden je handen zo snel droog?

De huid op je handen krijgt dagelijks behoorlijk wat te verduren. Je gebruikt ze om dingen vast te pakken, te wassen, schoon te maken en aan te raken. Daardoor komen je handen regelmatig in contact met water, zeep, vuil, kou en andere invloeden van buitenaf.

Je huid heeft van nature een beschermende laag: de huidbarrière. Deze bestaat onder andere uit huidcellen en vetachtige stoffen, zoals ceramiden en cholesterol. Samen helpen ze om vocht in de huid vast te houden en schadelijke invloeden van buitenaf tegen te houden. Wanneer deze beschermlaag verzwakt, kan er meer vocht uit de huid verdampen. De huid wordt droger, voelt trekkerig aan en kan sneller geïrriteerd raken. De handpalmen hebben bovendien geen talgklieren. Talg helpt op andere delen van het lichaam om de huid soepel te houden. Je handen zijn daardoor extra afhankelijk van de natuurlijke huidbarrière en verzorging van buitenaf.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van droge handen?

Droge handen kunnen verschillende oorzaken hebben. Vaak spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol.

1. Vaak je handen wassen

Je handen wassen is belangrijk voor de hygiëne, maar wanneer je dit heel vaak doet, kan het de huid uitdrogen. Water en zeep verwijderen niet alleen vuil, maar kunnen ook een deel van de natuurlijke vetstoffen van je huid wegnemen. Vooral heet water en sterk reinigende zeep kunnen de huidbarrière aantasten. Hierdoor kan je huid vocht minder goed vasthouden.

Wat kun je doen?

  • Was je handen met lauwwarm water.
  • Gebruik een milde, ongeparfumeerde handzeep.
  • Droog je handen voorzichtig af.
  • Smeer je handen na het wassen in met een verzorgende handcrème.

Je hoeft je handen niet minder vaak te wassen wanneer dat nodig is. Het gaat vooral om de manier waarop je ze wast en verzorgt.

2. Kou en droge lucht

In de herfst en winter hebben veel mensen meer last van droge handen. Koude buitenlucht bevat vaak minder vocht dan warme lucht. Ook de verwarming binnenshuis kan de luchtvochtigheid verlagen. Hierdoor kan vocht sneller uit je huid verdampen. Tegelijkertijd kunnen kou en wind de huid extra belasten.

Wat kun je doen?

  • Draag handschoenen wanneer je naar buiten gaat.
  • Gebruik regelmatig een rijke handcrème.
  • Smeer je handen ook in voordat je gaat slapen.
  • Vermijd langdurig contact met zeer heet water.

3. Schoonmaakmiddelen en chemicaliën

Schoonmaakmiddelen, afwasmiddel en andere huishoudelijke producten kunnen de huid uitdrogen of irriteren. Sommige ingrediënten lossen vetten op die normaal gesproken bijdragen aan de bescherming van je huid. Wanneer je regelmatig schoonmaakt, afwast of met bepaalde stoffen werkt, kan de huidbarrière hierdoor steeds opnieuw worden belast.

Wat kun je doen?

Draag huishoudhandschoenen tijdens het schoonmaken en afwassen. Gebruik bij voorkeur producten die mild zijn voor de huid en verzorg je handen na afloop met een crème.

Welke ingrediënten helpen bij droge handen?

Bij het kiezen van een handcrème is het verstandig om op de ingrediëntenlijst te letten. Bepaalde ingrediënten kunnen helpen om vocht aan te trekken, vast te houden of de huidbarrière te ondersteunen.

Glycerine: Glycerine is een vochtbindend ingrediënt. Het trekt water aan en helpt de huid om vocht vast te houden. Het wordt daarom veel gebruikt in verzorgingsproducten voor een droge huid.

Ureum: Ureum komt van nature voor in de huid en maakt deel uit van de natuurlijke vochtregulerende stoffen. In huidverzorging helpt het om vocht vast te houden. In hogere concentraties kan ureum ook helpen om verdikte, schilferige huid zachter te maken. Bij kloofjes of een geïrriteerde huid kan het wel prikken.

Ceramiden: Ceramiden zijn vetachtige stoffen die van nature in de huidbarrière voorkomen. Ze helpen de huidcellen als het ware bij elkaar te houden en ondersteunen de beschermende functie van de huid. Verzorgingsproducten met ceramiden kunnen daarom nuttig zijn bij een droge of verzwakte huidbarrière.

Sheaboter: Sheaboter is een plantaardig vet dat in huidverzorging wordt gebruikt om de huid soepel te houden. Het vormt een verzorgend laagje op de huid, waardoor vocht minder snel kan verdampen.

Vaseline: Vaseline vormt een beschermend laagje op de huid en vermindert vochtverlies. Het is vooral handig bij zeer droge plekken en kloofjes. Je kunt een dun laagje aanbrengen over je handcrème, bijvoorbeeld voordat je gaat slapen.

Droge handen verzorgen: zo pak je het aan

Heb je regelmatig last van droge handen? Dan kan een vaste verzorgingsroutine helpen. Het belangrijkste is dat je de huidbarrière zo min mogelijk belast en de huid regelmatig ondersteunt.

1. Gebruik een milde handzeep

Kies een handzeep die de huid reinigt zonder onnodig sterk te ontvetten. Vermijd bij een gevoelige huid producten met veel parfum of andere ingrediënten die irritatie kunnen veroorzaken.

2. Smeer na iedere wasbeurt

Breng na het wassen een handcrème aan. Zo vul je de verzorging aan die tijdens het wassen verloren kan gaan. Vergeet ook de huid rondom je nagels en je knokkels niet.

3. Gebruik 's avonds een rijkere crème

Tijdens de nacht hoef je je handen niet steeds te wassen. Dat maakt de avond een goed moment om een vollere crème of zalf aan te brengen. Bij zeer droge handen kun je eventueel katoenen handschoenen dragen nadat je je handen hebt ingesmeerd.

4. Bescherm je handen tegen invloeden van buitenaf

Draag handschoenen bij koud weer en tijdens het schoonmaken. Zo beperk je het directe contact met kou, water en reinigingsmiddelen.

5. Wees voorzichtig met heet water

Langdurig contact met heet water kan de huid uitdrogen. Kies daarom liever voor lauwwarm water en dep je handen na het wassen voorzichtig droog.

Zijn droge handen hetzelfde als eczeem?

Droge handen en handeczeem kunnen op elkaar lijken, maar zijn niet hetzelfde. Bij een droge huid is er vooral sprake van een tekort aan vocht en een verzwakte huidbarrière. De huid kan ruw, schilferig en trekkerig aanvoelen. Bij handeczeem is de huid ontstoken. Naast droogheid kunnen ook roodheid, jeuk, zwelling, blaasjes en pijnlijke kloofjes ontstaan. Handeczeem kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt of verergerd door irriterende stoffen, allergieën of een aanleg voor eczeem.

Langdurig contact met water, zeep en schoonmaakmiddelen kan zowel een droge huid als handeczeem in de hand werken. Blijven je handen rood, jeuken ze sterk of ontstaan er pijnlijke kloofjes en blaasjes? Dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. Soms is een speciale behandeling nodig en is alleen een handcrème niet voldoende.

Kunnen droge handen ook door voeding ontstaan?

De conditie van je huid wordt niet alleen bepaald door verzorgingsproducten. Ook voeding speelt een rol bij het normaal functioneren van de huid.

Je lichaam heeft verschillende voedingsstoffen nodig om huidcellen te onderhouden. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Vitamine A: draagt bij aan het behoud van een normale huid.
  • Vitamine C: draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid.
  • Vitamine E: draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.
  • Zink: draagt bij aan het behoud van een normale huid.

Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende groenten, fruit, volkorenproducten, noten, zaden en gezonde vetten helpt om deze voedingsstoffen binnen te krijgen. Het is wel belangrijk om te weten dat droge handen meestal niet direct wijzen op een vitaminetekort. In veel gevallen spelen externe factoren, zoals vaak wassen, kou en schoonmaakmiddelen, een grotere rol.

Tot slot

Droge handen ontstaan vaak doordat de natuurlijke huidbarrière wordt belast. Veelvuldig handen wassen, koude lucht, verwarming en schoonmaakmiddelen kunnen ervoor zorgen dat je huid meer vocht verliest en minder goed beschermd is. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige gewoontes veel doen. Gebruik een milde handzeep, smeer je handen regelmatig in en bescherm ze tegen kou en irriterende stoffen. Kies bij voorkeur een handcrème met ingrediënten zoals glycerine, ureum of ceramiden.

Blijven je handen erg droog of ontstaan er jeuk, roodheid en pijnlijke kloofjes? Laat je huid dan beoordelen door een huisarts.