Tips tegen koude handen en voeten

Koude handen en voeten kunnen behoorlijk vervelend zijn. Of het nu winter is of niet, sommige mensen lijken altijd koude vingers of tenen te hebben. Soms is het onschuldig en simpelweg een reactie op kou. In andere gevallen speelt je doorbloeding, leefstijl of stressniveau een rol.

Gelukkig kun je zelf veel doen om je lichaam te helpen beter warm te blijven. In deze blog lees je wat mogelijke oorzaken zijn en krijg je praktische tips om koude handen en voeten te verminderen.

Waarom heb je koude handen en voeten?

Je lichaam is voortdurend bezig met het reguleren van je temperatuur. Wanneer het koud is, trekken bloedvaten in je handen en voeten samen. Dit gebeurt om warmte vast te houden voor je vitale organen, zoals je hart en hersenen.

Wat mogelijke oorzaken kunnen zijn:

• Slechte doorbloeding
• Leefstijl
• Hormoonhuishouding
• Je gewicht
• Leeftijd
• Stress

In de meeste gevallen zijn koude extremiteiten onschuldig. Heb je echter ook last van verkleuring (wit of blauw), tintelingen of pijn, dan kan het verstandig zijn om een arts te raadplegen.

Daarnaast verschilt dit heel erg per persoon. Dit hangt af van leeftijd, geslacht en vetweefsel. Zo hebben vrouwen over het algemeen het sneller koud dan mannen. Vrouwen hebben namelijk relatief minder vetvrije massa, minder spieren en meer vetweefsel. En laat nou juist de vetvrije delen zoals spieren en organen zijn die de meeste warmte produceren. Daarnaast is de temperatuur van vrouwen gemiddeld 0,3 graden hoger dan bij mannen. Ook de fases van je cyclus hebben hier mee te maken. Zo hebben vrouwen het het koudste tijdens hun menstruatie. Dus over het algemeen hebben vrouwen het sneller koud dan mannen. 

1. Beweeg voldoende

Stel je een werkdag voor waarop je uren achter elkaar zit. Je voeten staan stil onder je bureau, je handen bewegen alleen over het toetsenbord. De doorbloeding in je ledematen krijgen weinig prikkels.

Regelmatige beweging ondersteunt de circulatie. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn:

• Sta elk uur even op
• Loop een korte ronde
• Draai rondjes met je enkels
• Beweeg je tenen
• Strek en buig je vingers

Kleine bewegingen kunnen al verschil maken, vooral bij een zittend beroep. Het zitten met benen over elkaar is overigens niet bepaald goed voor de doorbloeding van de benen. 

2. Voldoende kleding

Warm blijven begint bij slimme kledingkeuzes. Laagjes werken isolerend en helpen warmte vast te houden. Denk aan:

• Warme sokken
• Handschoenen bij koud weer
• Een muts (via het hoofd verlies je relatief veel warmte)
• Een sjaal
• Een goed isolerende jas

Vermijd strakke kleding die de doorbloeding kan belemmeren. Comfortabele, ademende materialen helpen je lichaam beter zijn warmte te reguleren.

3. Verwarm het lichaam van binnen

Er is weinig zo prettig als een warme drank wanneer je verkleumd bent. Een hete kop thee, koffie of andere warme drank kan bijdragen aan een gevoel van warmte van binnenuit.

Gemberthee wordt vaak genoemd in dit verband. In een studie werd bij deelnemers na het drinken van hete gemberthee gedurende ongeveer twintig minuten een stijging van de handpalm temperatuur gemeten. In de controlegroep, die een warme drank zonder gember kreeg, was deze temperatuurstijging korter.

Het effect is tijdelijk, maar kan op koude momenten aangenaam zijn.

4. Drink genoeg

Hydratatie wordt vaak onderschat als het gaat om temperatuurbeleving. Voldoende vochtinname ondersteunt het behoud van een stabiele bloeddruk en een goede circulatie.

Een veelgebruikte richtlijn is 30 tot 40 milliliter vocht per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor iemand van 60 kilogram komt dat neer op ongeveer 1,8 liter per dag, deels via drank en deels via voeding.

Water en ongezoete thee zijn geschikte keuzes. Warme dranken dragen bovendien bij aan een direct warm gevoel.

5. Gun jezelf een massage

Stel je voor: je rolt een kleine massagebal onder je voetzool terwijl je werkt, of knijpt een paar minuten in een anti-stressbal.

Massage wordt in verband gebracht met ondersteuning van de perifere doorbloeding. Enkele minuten kunnen al voldoende zijn. Ook een hand- of voetmassage na een koude dag kan prettig aanvoelen.

Het doel is eenvoudig: lokale stimulatie van de circulatie.

6. Neem een warm bad of douche

Een warme douche of bad zorgt voor vaatverwijding. Hierdoor kan de doorbloeding tijdelijk toenemen en voelt het lichaam warmer aan.

Dit is vooral prettig wanneer je volledig bent afgekoeld. Het effect is direct merkbaar, al is het doorgaans van tijdelijke aard.

7. Kijk naar je leefstijl

Soms zit de oplossing niet in een extra paar sokken, maar in het grotere geheel.

Roken gaat gepaard met vernauwing van bloedvaten en beïnvloedt de circulatie. Ook stress heeft effect op de vaattonus via de afgifte van adrenaline. Daarnaast kan slaaptekort samenhangen met een verhoogde gevoeligheid voor kou.

Een gezonde leefstijl omvat onder andere:

• Voldoende slaap
• Stressreductie
• Regelmatige beweging
• Evenwichtige voeding
• Stoppen met roken

Tot slot

Koude handen en voeten zijn vaak het gevolg van een verminderde doorbloeding of reactie op kou. Met voldoende beweging, goede voeding, ontspanning en warme kleding kun je veel zelf doen om je lichaam te ondersteunen.

Blijf luisteren naar je lichaam en pak niet alleen het symptoom aan, maar kijk naar het totaalplaatje van je leefstijl. Zo werk je stap voor stap aan een warmer en comfortabeler gevoel van binnenuit.

Bronnen

[1] Altena.W. Koude voeten: winters ongemak of toch mogelijk symptoom van iets ernstigers? okt.2020. ntvh.nl

[2] koudehandenenvoeten Alles over koude handen en koude voeten koudehandenenvoeten.nl

[3] North Atlanta. My Hands and Feet Are Always Cold: What Deficiency Causes Cold Hands and Feet 2.feb.2026. navascularclinic

[4] NIB. Got cold hands or feet? This might be why nib.com.au

[5] Bakker.S. Vrouwen hebben echt eerder koude handen en voeten dan mannen. 18.dec.2018. nu.nl

[6] Scharon. Waarom Hebben Vrouwen Altijd Koude Voeten in Bed? 21.maart.2024. thuiszorgwebshop.nl

[7] Beijen.F. Waarom hebben vrouwen het sneller koud dan mannen? 11.dec.2020. quest.nl