Droge ogen? 10 natuurlijke tips die écht kunnen helpen

Heb je vaak last van een branderig gevoel, jeuk, of het idee dat er een zandkorrel in je oog zit? Droge ogen zijn een veelvoorkomend probleem. Soms gaan je ogen juist extra tranen; wat tegenstrijdig lijkt, maar eigenlijk een slim signaal van je lichaam is. Klachten ontstaan vaak geleidelijk en kunnen flink wat invloed hebben op je dagelijks comfort. Gelukkig is er veel dat je zelf kunt doen om je ogen op een natuurlijke manier te ondersteunen.

Wat zijn droge ogen precies?

Bij droge ogen is er sprake van te weinig traanvocht, of traanvocht van een verminderde kwaliteit. Hierdoor raakt de 'traanfilm' verstoord. Dit is het flinterdunne laagje vocht dat het oogoppervlak glad houdt en beschermt tegen de buitenlucht.

Een gezonde traanfilm bestaat uit drie belangrijke laagjes, die perfect met elkaar samenwerken:

• De buitenste olielaag: Wordt geproduceerd door kleine talgkliertjes in de oogleden (de Meibom-klieren). Dit vetlaagje voorkomt dat je traanvocht te snel verdampt.
• De middelste waterlaag: Gemaakt door de traanklier en kliertjes in het slijmvlies. Dit laagje spoelt het oog schoon en beschermt tegen vuil, stof en bacteriën.
• De binnenste slijmlaag: Zorgt ervoor dat de waterige laag zich gelijkmatig over het oog verdeelt en zich goed aan het oogoppervlak hecht.

Waardoor ontstaan droge ogen?

Meestal ontstaan droge ogen doordat er te weinig vocht wordt aangemaakt of doordat het vocht te snel verdampt. Dit wordt vaak getriggerd door onze moderne leefstijl of lichamelijke veranderingen:

• Beeldschermgebruik: Tijdens het staren naar een telefoon, tablet of laptop knipperen we ongemerkt véél minder. Hierdoor wordt de traanfilm niet goed ververst.
• Omgevingsfactoren: Droge lucht (door de verwarming of airconditioning), harde wind, stof en rook drogen je ogen snel uit.
• Hormonale veranderingen: Vooral vrouwen merken dit tijdens een zwangerschap, de overgang (menopauze) of door het gebruik van de anticonceptiepil.
• Ouder worden: Naarmate de jaren verstrijken, neemt onze natuurlijke traanproductie helaas af.
• Contactlenzen: Langdurig lenzen dragen kan de traanfilm verstoren, omdat de lens vocht absorbeert.
• Medicatie en gezondheid: Bepaalde medicijnen (zoals antihistaminica of antidepressiva), oogoperaties (zoals laseren) of aandoeningen (zoals reuma of schildklierproblemen) kunnen invloed hebben op de traanklieren.
• Ooglidontsteking (Blefaritis): Hierbij raken de talgklieren in de oogranden verstopt, waardoor de beschermende olielaag van de traanfilm ontbreekt.

Herken jij deze oogklachten?

Twijfel je of je last hebt van droge ogen? Je herkent het vaak aan de volgende symptomen:

• Een branderig, jeukend of vermoeid gevoel
• Rode of geïrriteerde ogen
• Een zanderig of korrelig gevoel (alsof er iets in je oog zit)
• Opgezwollen of rode oogleden
• Wimpers die aan elkaar plakken (vooral bij het wakker worden)
• Waterige ogen (tranende ogen als reactie op de droogte)
• Lichtgevoeligheid

10 Tips om droge ogen te verlichten en voorkomen

Gelukkig hoef je er niet zomaar mee rond te blijven lopen. Met deze 10 praktische en natuurlijke tips breng je jouw ogen weer tot rust.

1. Pas de 20-20-20 regel toe

Zit je veel achter een scherm? Gebruik de 20-20-20 regel: kijk elke 20 minuten voor minimaal 20 seconden naar iets dat op minstens 20 feet (6 meter) afstand staat. Dit geeft je oogspieren rust en helpt tegen vermoeidheid en uitdroging.

2. Knipper bewust vaker

Wanneer we focussen op een scherm, vergeten we simpelweg te knipperen. Probeer jezelf aan te leren om tijdens het lezen of werken bewust vaker én volledig (tot je ogen helemaal dicht zijn) te knipperen. Zo verdeel je de traanfilm weer netjes over het oog.

3. Hydrateer van binnenuit

Je lichaam heeft voldoende vocht nodig om traanvocht te kunnen produceren. Drink daarom dagelijks minimaal 1,5 tot 2 liter water of kruidenthee om je vochtbalans op peil te houden.

4. Voed én bescherm je ogen met de juiste supplementen

Je traanfilm en netvlies hebben specifieke bouwstoffen nodig om optimaal te functioneren en zich te wapenen tegen invloeden van buitenaf:

• Omega-3: Gezonde vetten zijn essentieel voor de opbouw van de buitenste olielaag van je traanfilm. Zorg voor voldoende Omega-3 uit vette vis of walnoten, of kies voor een zuiver omega-3 supplement (zoals algenolie).
• Carotenoïden & Vitamine A: Kijk je veel naar beeldschermen? Dan kunnen je ogen wel wat extra bescherming gebruiken tegen kunstmatig blauw licht. Stoffen als luteïne, zeaxanthine en astaxanthine (gewonnen uit o.a. goudsbloem en groene micro-algen) zijn krachtige antioxidanten voor je ogen. Een fantastische, 100% plantaardige aanrader is Eye Defence van Together Health. Dit complex helpt vermoeide ogen tegen te gaan en draagt bij aan het behoud van een normaal, scherp gezichtsvermogen.

5. Gebruik een warm kompres

Zijn je oogleden wat onrustig of zitten de talgkliertjes verstopt? Leg een schoon, warm en vochtig washandje voor 5 tot 10 minuten op je gesloten ogen. De warmte maakt de verstopte oliën in je oogleden weer vloeibaar.

6. Houd je oogleden goed schoon

Reinig je oogleden dagelijks heel zachtjes met lauwwarm water of een speciale, milde (natuurlijke) oogreiniger. Dit verwijdert vuil, overtollig talg en make-up resten, en houdt de kliertjes in je oogleden open.

7. Zorg voor een gezonde luchtvochtigheid

Droge lucht in de woonkamer of op kantoor is funest voor je ogen. Zet de verwarming niet onnodig hoog, ventileer goed en gebruik eventueel een luchtbevochtiger (of zet simpelweg bakjes water op de verwarming) om de luchtvochtigheid in de ruimte te verbeteren.

8. Bescherm je ogen buiten de deur

Harde wind en felle zon laten je traanvocht razendsnel verdampen. Draag buiten een goede (zonne)bril die goed aansluit rondom je gezicht om je ogen te beschermen tegen de elementen. Vermijd binnen directe luchtstromen van airco's of ventilatoren direct in je gezicht.

9. Geef je ogen een lenzen-pauze

Draag je dagelijks contactlenzen? Gun je ogen af en toe rust door je lenzen af te wisselen met een bril. Zeker tijdens een lange werkdag achter de computer of ontspannen in het weekend is dit een ware verademing voor je ogen.

10. Kies voor natuurlijke, conserveringsmiddelvrije oogdruppels

Heb je ondanks de aanpassingen toch direct verlichting nodig? Kies dan voor bevochtigende oogdruppels. Let op: kies altijd voor een variant zonder conserveringsmiddelen (bijvoorbeeld op basis van hyaluronzuur), omdat conserveermiddelen bij langdurig gebruik de gevoelige ogen juist extra kunnen irriteren.

Wanneer moet je actie ondernemen?

Droge ogen zijn meestal onschuldig, maar in sommige gevallen is het belangrijk om even de huisarts of optometrist te raadplegen. Doe dit in ieder geval wanneer:

• De klachten langdurig aanhouden, ondanks je eigen aanpassingen.
• Je zicht (plotseling) vermindert of wazig wordt.
• Je veel pijn ervaart aan je ogen.
• Je ogen sterk rood of flink ontstoken zijn.

Tot slot

Kleine leefstijlveranderingen maken vaak al een wereld van verschil. Door bewuster om te gaan met je schermtijd, je leefomgeving en met de juiste voeding van binnenuit, geef je je ogen de ondersteuning die ze verdienen. Gun je ogen hun welverdiende rust, en je zult merken dat ze de hele dag een stuk comfortabeler aanvoelen!