Gefermenteerde supplementen

Supplementen zijn er in allerlei vormen. Capsules, poeders, tabletten en extracten. Toch is er een categorie die steeds vaker terugkomt: gefermenteerde supplementen.

Misschien heb je ze al eens voorbij zien komen, maar wat maakt deze vorm anders dan reguliere supplementen? En belangrijker: maakt dat ook echt verschil voor je lichaam? In deze blog van De Gezonde Wereld leggen we uit wat fermentatie is en waarom het invloed kan hebben op de werking van supplementen.

Wat is fermentatie?

Fermentatie is een natuurlijk proces waarbij micro-organismen, zoals bacteriën, schimmels en gisten, voedingsstoffen afbreken en omzetten. Door warmte en vocht groeien de micro-organismes. Tijdens het groeien maken ze enzymen aan. Enzymen zijn eiwitten die allerlei processen mogelijk maken of versnellen. Hierdoor verandert het uiterlijk, de zuurgraad, verteerbaarheid, smaak en/ of geur. Dit noemen we fermenteren. 

Bij supplementen gebeurt iets vergelijkbaars. Voedingsstoffen worden tijdens fermentatie als het ware ‘voorverteerd’. Dat betekent dat ze al deels zijn afgebroken voordat je ze inneemt.

Wat maakt gefermenteerde supplementen anders?

Gefermenteerde supplementen onderscheiden zich van “gewone” supplementen door de manier waarop de voedingsstoffen zijn bewerkt. Tijdens fermentatie worden ingrediënten als het ware voorverteerd door bacteriën of gisten. Dit zorgt voor een aantal belangrijke verschillen.

Betere opneembaarheid

Door het fermentatieproces zijn voedingsstoffen vaak makkelijker op te nemen. De bacteriën breken bepaalde stoffen al deels af, waardoor je lichaam minder werk hoeft te doen. Dit kan ervoor zorgen dat vitamines en mineralen efficiënter worden opgenomen. Je lichaam kan ze dan sneller gaan gebruiken. 

Spijsvertering

Omdat gefermenteerde supplementen al gedeeltelijk zijn voorbewerkt, worden ze vaak als lichter ervaren voor de maag en darmen. Voor mensen met een gevoelige spijsvertering kan dit een voordeel zijn omdat de kans op een opgeblazen gevoel kleiner is, en de vertering minder belastend is voor de maag en darmen. 

Goede bacteriën

Afhankelijk van het product kunnen gefermenteerde supplementen ook (restanten van) goede bacteriën bevatten of stoffen die tijdens fermentatie ontstaan. Deze kunnen bijdragen aan de ondersteuning van de darmflora en een betere balans in de darmen.

Minder antinutriënten

Sommige plantaardige ingrediënten bevatten van nature stoffen die de opname van voedingsstoffen kunnen remmen, zoals fytinezuur. Deze zijn vooral te vinden in zaden, granen en peulvruchten. 

Fermentatie kan deze stoffen deels afbreken, waardoor vitamine en mineralen beter opneembaar worden voor het lichaam. 

Waar komt fermentatie nog meer voor?

Hoewel fermentatie steeds vaker wordt toegepast in supplementen, is het eigenlijk niets nieuws. Het proces wordt al eeuwenlang gebruikt in voeding.

Veel producten die je misschien al regelmatig eet, zijn van nature gefermenteerd. Denk aan yoghurt of zuurkool. Het verschil is dat je bij voeding naast de voedingsstoffen ook direct vezels en andere natuurlijke componenten binnenkrijgt.

Voorbeelden van gefermenteerd voedsel

  • Zuurkool
  • Yoghurt
  • Kimchi
  • Kefir
  • Tempeh
  • Zuurdesembrood
  • Augurken

Kan ik zelf fermenteren?

Ja, dit is zeker mogelijk. Dit is een proces dat om geduld en zorgvuldigheid vraagt. Eerst moet je kiezen wat je wilt fermenteren, bijvoorbeeld verse groenten of fruit. Daarna kan je kiezen voor een droge methode (met zout) of een natte methode (met water en zout). Vooral bij groenten is dit relatief eenvoudig, mits je hygiënisch werkt en de juiste verhoudingen gebruikt.

Waar moet je op letten?

Gefermenteerde producten uit de winkel zijn veilig om te eten. Producenten werken volgens strenge regels op het gebied van voedselveiligheid, waardoor de gebruikte bacteriën, gisten en schimmels geen risico vormen voor de gezondheid.

Wanneer je zelf gaat fermenteren, is het belangrijk om zorgvuldig te werk te gaan. Als het proces niet goed verloopt, kunnen er namelijk ongewenste bacteriën ontstaan. Een bekend voorbeeld is de botulismebacterie. Deze kan zich echter niet ontwikkelen in een zure omgeving, waardoor producten zoals zuurkool en yoghurt relatief veilig zijn om zelf te maken.

Toch blijft hygiëne essentieel. Werk altijd schoon, gebruik goed gereinigde materialen en was je handen goed. Glazen potten kun je bijvoorbeeld steriliseren door ze kort in kokend water te plaatsen.

Voor sommige producten, zoals gefermenteerde groenten, is thuis fermenteren goed te doen. Bij producten zoals worst of olijven liggen de risico’s hoger. Hiervoor is meer kennis en een nauwkeurige werkwijze nodig. Daarom wordt het vaak afgeraden om dit zelf te doen zonder ervaring.

Gefermenteerde supplementen kopen?

Klaar om gefermenteerde supplementen toe te voegen aan je routine? 

Een merk dat zich specifiek richt op fermentatie is Living Nutrition. Dit merk werkt met een principe, waarbij complete voedingsstoffen langdurig worden gefermenteerd met behulp van micro-organismen. Dit proces kan meerdere dagen duren en is gericht op het zo natuurlijk mogelijk behouden en verbeteren van de voedingswaarde.

Tot slot 

Fermentatie is een natuurlijk proces dat niet alleen zorgt voor smaakvolle producten, maar ook bijdraagt aan een gezonde darmflora. Door gefermenteerde voeding te combineren met voldoende vezels, ondersteun je je spijsvertering op een eenvoudige manier.

Zoals met veel dingen geldt ook hier: balans is belangrijk. Door het rustig op te bouwen en goed naar je lichaam te luisteren, haal je het meeste uit wat fermentatie te bieden heeft.

Bronnen

[1] Voedingscentrum. Fermentatie voedingscentrum.nl

[2] CDHF. Probiotics vs Fermented Foods 25 apr. 2023. CDHF.

[3] Marco ML. Health benefits of fermented foods: microbiota and beyond. 18 dec. 2016 PubMed.

[4] GMFH. New Gut Microbiota for Health infographic on fermented foods and gut microbiota 30 mei. 2018. Gut microbiota.

[5] Sokrab.M.A. Effect of fermentation on antinutrients, and total and extractable minerals of high and low phytate corn genotypes 29 jul. 2012. PubMed.

[6] Zwaan.J. Hoe kun je antinutriënten in voedsel verminderen 22 aug. 2015. aHealthylife