Vitamine A: werking, voordelen en hoeveel je nodig hebt

Vitamine A is een essentiële voedingsstof die een belangrijke rol speelt in verschillende processen in het lichaam. Toch krijgen veel mensen er pas aandacht voor wanneer er klachten ontstaan, zoals een droge huid of verminderde weerstand.

Maar wat doet vitamine A precies? Waar zit het in en wanneer kan een aanvulling zinvol zijn? In deze blog van De Gezonde Wereld lees je alles wat je moet weten.

Wat is vitamine A?

Vitamine A is een vetoplosbare vitamine die belangrijk is voor onder andere je zicht, huid en immuunsysteem. Het lichaam krijgt deze vitamine binnen via voeding, en voor een gedeelte maakt het lichaam dit zelf aan uit carotenoïden. Dat zijn natuurlijk kleurstoffen die voorkomen in plantaardige voeding, zoals wortels. 

Er zijn twee vormen van vitamine A:

• Retinol: de actieve vorm, afkomstig uit dierlijke producten
• Bètacaroteen: een provitamine uit plantaardige voeding, die het lichaam kan omzetten in vitamine A

Deze omzetting gebeurt alleen wanneer het lichaam daar behoefte aan heeft.

Waar is vitamine A goed voor?

Vitamine A is betrokken bij meerdere belangrijke functies in het lichaam.

Ondersteunt het gezichtsvermogen

Vitamine A speelt een rol bij het functioneren van het netvlies. Vooral bij weinig licht is deze vitamine belangrijk voor goed zicht. Een tekort kan leiden tot verminderd nachtzicht.

Belangrijk voor de huid

De vitamine draagt bij aan het behoud van een gezonde huid. Het ondersteunt het herstellend vermogen van de huid.

Binnen de categorie Verzorging op De Gezonde Wereld vind je ook producten die de huid van binnenuit ondersteunen.

Ondersteunt het immuunsysteem

Vitamine A helpt bij het goed functioneren van het immuunsysteem. Het zorgt mede voor een goede weerstand, en ondersteunt het afweer van het lichaam. 

In welke voeding zit vitamine A?

Vitamine A komt voor in zowel dierlijke als plantaardige producten.

Dierlijke bronnen (retinol):

• Lever
• Zuivelproducten
• Eieren
• Vette vis

Plantaardige bronnen (bètacaroteen):

• Wortels
• Zoete aardappel
• Spinazie
• Boerenkool
• Paprika

Een gevarieerd voedingspatroon zorgt er meestal voor dat je voldoende binnenkrijgt.

Naast voeding kun je vitamine A ook via supplementen binnenkrijgen. Dit kan vooral handig zijn wanneer je via je dagelijkse voeding niet voldoende binnenkrijgt. Het is wel belangrijk om hier bewust mee om te gaan, gebruik supplementen daarom als aanvulling op een gezond en gevarieerd voedingspatroon, niet als vervanging daarvan.

Hoeveel vitamine A heb je nodig?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor volwassenen ligt gemiddeld rond de:

• 680 microgram voor vrouwen
• 800 microgram voor mannen

De behoefte kan verschillen per levensfase, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap of bij het geven van borstvoeding.

Kun je te weinig vitamine A binnenkrijgen?

Een tekort aan vitamine A komt in westerse landen niet vaak voor, maar het kan wel voorkomen. Dit komt doordat wij vaak al genoeg binnenkrijgen via onze voeding. Mogelijke signalen kunnen zijn:

• Droge huid 
• Problemen met de ogen, bijvoorbeeld slechter zicht in het donker
• Verminderde weerstand

Bij twijfel is het verstandig om je voeding te bekijken of advies bij de huisarts te vragen.

Kun je te veel vitamine A binnenkrijgen?

Je kunt te veel vitamine A binnenkrijgen als je vaak lever eet of supplementen met veel vitamine A slikt. Vitamine A is vetoplosbaar en wordt opgeslagen in je lever. Een te veel kan vergiftiging veroorzaken. 

Bij zwangere vrouwen is het belangrijk om hoge inname van vitamine A te voorkomen. Een teveel kan de kans vergroten op een aangeboren afwijking bij de baby. 

De maximale bovengrens voor volwassen is 3000 microgram per dag. Bij teveel kun je de volgende klachten krijgen: 

• Misselijkheid
• Hoofdpijn
• Duizeligheid
• Vermoeidheid

Tot slot

Vitamine A is een belangrijke vitamine voor je zicht, huid en immuunsysteem. Met een gevarieerd voedingspatroon krijg je meestal voldoende binnen, maar in sommige gevallen kan extra aandacht nodig zijn.

Zoals bij alle voedingsstoffen geldt: balans is belangrijk. Zowel een tekort als een overschot is niet wenselijk. Door bewust met voeding en eventueel supplementen om te gaan, ondersteun je je lichaam op een gezonde en natuurlijke manier.