Deskundig advies
Klantenservice
Airconditioning is op warme dagen een uitkomst. Je stapt een koele ruimte binnen, voelt de warme lucht van je huid verdwijnen en kunt eindelijk weer comfortabel werken of slapen. Toch hoor je regelmatig dat airco slecht zou zijn voor je gezondheid. Je zou er verkouden van worden, droge ogen krijgen of zelfs ziek van kunnen worden.
In deze blog van De Gezonde Wereld leggen we uitgebreid uit wat airconditioning met je lichaam kan doen, welke klachten kunnen ontstaan en hoe je een airco op een gezonde manier gebruikt.
Hoe werkt een airco eigenlijk?
Voordat we kijken naar de effecten op je gezondheid, is het handig om te begrijpen wat een airco doet.
Een airconditioner haalt warmte uit de lucht in een ruimte. De warme binnenlucht wordt langs een koud onderdeel van het systeem geleid. Daarbij wordt warmte aan de lucht onttrokken. De afgekoelde lucht wordt vervolgens terug de ruimte ingeblazen. Tijdens dit proces wordt vaak ook vocht uit de lucht gehaald. Dat verklaart waarom de lucht in een ruimte met airconditioning relatief droog kan worden. Een airco doet dus eigenlijk twee dingen:
- Hij verlaagt de temperatuur
- Hij verlaagt vaak ook de luchtvochtigheid
En juist die combinatie kan invloed hebben op hoe je lichaam aanvoelt.
Van de airco word je verkouden
Fabel.
Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus en niet door koude lucht of airconditioning. Je wordt dus niet verkouden omdat je onder een airco zit. Toch kan koude lucht er wel voor zorgen dat je neus, keel of luchtwegen geïrriteerd aanvoelen. Hierdoor kun je bijvoorbeeld een droge keel, verstopte neus of een kriebelend gevoel krijgen. Dat kan lijken op het begin van een verkoudheid.
Daarnaast brengen mensen in ruimtes met airconditioning vaak langere tijd dicht bij elkaar door. Wanneer iemand een verkoudheidsvirus bij zich draagt, kan het virus zich via de lucht en druppeltjes verspreiden. Het is dan niet de airco die de verkoudheid veroorzaakt, maar het virus.
Waarom krijg je soms een droge keel van airco?
Een airco verlaagt vaak de luchtvochtigheid. Droge lucht kan ervoor zorgen dat vocht sneller verdampt van oppervlakken in je lichaam. Je slijmvliezen in je neus en keel zijn bedekt met een dun laagje vocht. Dit laagje helpt de slijmvliezen beschermen en houdt ze soepel. Wanneer de lucht erg droog is, kan dit vocht sneller verdampen. Daardoor kun je last krijgen van:
- Een droge of kriebelende keel
- Droge neus
- Geïrriteerde luchtwegen
- Een schor gevoel
- Meer behoefte om te drinken
Vooral wanneer je urenlang in een sterk gekoelde ruimte zit, kan dit merkbaar worden.
Airco en droge ogen
Droge ogen zijn een van de klachten die relatief vaak worden geassocieerd met airconditioning. Je ogen worden beschermd door een dun laagje traanvocht: de traanfilm. Deze houdt het oogoppervlak vochtig en zorgt ervoor dat je ogen soepel kunnen bewegen. Droge lucht kan ervoor zorgen dat traanvocht sneller verdampt. Hierdoor kan de traanfilm minder stabiel worden.
Dat kan leiden tot:
- Branderige ogen
- Jeuk
- Rode ogen
- Een zanderig gevoel
- Vermoeide ogen
- Wazig zien
- Tranende ogen
Dat laatste klinkt misschien vreemd. Toch kunnen droge ogen juist extra gaan tranen. Het oog reageert dan op irritatie door tijdelijk meer traanvocht te produceren. Dit extra traanvocht verdampt echter snel en lost de oorzaak van de droge ogen niet altijd op.
Meer weten over droge ogen, en tips hiervoor? Lees dan ook deze blog met 10 natuurlijke tips die echt kunnen helpen!
Airco en schermgebruik versterken elkaar
Veel mensen zitten tijdens warme dagen in een gekoelde kantoorruimte achter een computer. Hierdoor kunnen twee factoren tegelijk een rol spelen. Door naar een scherm te kijken, knipper je vaak minder vaak en minder volledig. Daardoor wordt de traanfilm minder vaak opnieuw over het oog verspreid. Tegelijkertijd kan de droge lucht van de airco ervoor zorgen dat het traanvocht sneller verdampt. Het resultaat kan zijn dat je ogen aan het einde van de werkdag droog, branderig of vermoeid aanvoelen.
Waarom kan airco hoofdpijn veroorzaken?
Een airco veroorzaakt niet rechtstreeks hoofdpijn, maar verschillende omstandigheden rondom airconditioning kunnen wel bijdragen aan hoofdpijn. Een belangrijke factor is uitdroging. Wanneer je weinig drinkt, bijvoorbeeld omdat je door de koele omgeving minder dorst hebt, kan vochttekort bijdragen aan hoofdpijn. Ook een groot temperatuurverschil kan onprettig aanvoelen. Wanneer je vanuit een warme omgeving een zeer koude ruimte binnenloopt, moet je lichaam zich snel aanpassen.
Daarnaast kan een slecht onderhouden aircosysteem de luchtkwaliteit negatief beïnvloeden. Stof en andere deeltjes kunnen zich ophopen wanneer filters niet regelmatig worden gereinigd.
Kun je ziek worden van een vieze airco?
Hier zit een belangrijk verschil tussen de airco zelf en het onderhoud ervan. Een goed onderhouden airconditioningsysteem hoeft geen gezondheidsprobleem te zijn. Maar filters en onderdelen van een systeem kunnen na verloop van tijd stof, vuil en andere verontreinigingen verzamelen. Wanneer deze niet goed worden onderhouden, kunnen ongewenste deeltjes opnieuw in de lucht terechtkomen.
Voor mensen met gevoelige luchtwegen kan een slechte luchtkwaliteit extra vervelend zijn. Daarom is regelmatig onderhoud van airconditioning belangrijk. Reinig filters volgens de instructies van de fabrikant en laat systemen die onderhoud nodig hebben op tijd controleren.
Airco en allergieën
Ook voor mensen met allergieën kan de luchtkwaliteit binnenshuis belangrijk zijn. Een airco kan juist helpen om de binnenomgeving comfortabeler te maken, maar het effect hangt af van het type systeem en het onderhoud ervan. Sommige systemen kunnen bepaalde deeltjes uit de lucht filteren, terwijl vervuilde filters juist een bron van irritatie kunnen vormen.
Een schone airco is daarom belangrijker dan simpelweg de vraag of je wel of geen airconditioning gebruikt.
Waarom voelt koude lucht soms zo onaangenaam?
Je lichaam probeert voortdurend zijn temperatuur rond een stabiel niveau te houden. Wanneer je het warm hebt, verwijden bloedvaten in de huid zich en gaat je lichaam meer warmte afgeven. Ook ga je zweten. Wanneer je vervolgens in een sterk gekoelde ruimte terechtkomt, verandert de situatie snel. Je lichaam hoeft ineens veel minder warmte kwijt te raken. Bloedvaten in de huid kunnen zich vernauwen om warmteverlies te beperken.
Een groot temperatuurverschil kan daardoor onaangenaam aanvoelen. Denk bijvoorbeeld aan: Buiten: 32 °C, Binnen: 20 °C. Hoewel 20 °C op zichzelf helemaal niet extreem koud is, is het verschil met buiten behoorlijk groot.
Hoe koud moet je de airco zetten?
Het is meestal niet nodig om van een warme zomerdag een winterse binnenomgeving te maken. Een gematigde binnentemperatuur is vaak prettiger dan een extreem lage temperatuur. Zeker wanneer je langere tijd in dezelfde ruimte blijft. Een praktische richtlijn is om het temperatuurverschil met buiten niet onnodig groot te maken. Wanneer het buiten erg warm is, hoeft je huis bijvoorbeeld niet ijskoud te worden. Het doel van airconditioning is vooral om de hitte draaglijker te maken, niet om de temperatuur zo ver mogelijk te laten dalen.
10 tips om gezond met airco om te gaan
1. Zet de temperatuur niet extreem laag
Een temperatuur die slechts enkele graden lager ligt dan buiten voelt vaak al een stuk aangenamer. Zo voorkom je een groot temperatuurverschil wanneer je naar buiten gaat.
2. Richt de luchtstroom niet rechtstreeks op je lichaam
Zet een airco bij voorkeur niet zo dat de koude lucht voortdurend rechtstreeks op je gezicht, nek of lichaam wordt geblazen. Een constante koude luchtstroom kan je huid, ogen en luchtwegen extra irriteren.
3. Drink voldoende
Door de koele omgeving merk je soms minder goed dat je vocht nodig hebt. Blijf daarom regelmatig water drinken. Dit is vooral belangrijk op warme dagen, wanneer je buiten of tijdens het sporten veel vocht verliest.
4. Houd de luchtvochtigheid in de gaten
Een erg droge ruimte kan klachten aan ogen, neus, huid en keel versterken. Wanneer je regelmatig last hebt van droge ogen of een droge keel in een ruimte met airconditioning, kan het helpen om te kijken naar de luchtvochtigheid.
5. Knipper bewust vaker
Zit je lange tijd achter een scherm? Neem regelmatig pauzes en probeer bewust vaker en volledig te knipperen. Hiermee help je de traanfilm opnieuw over het oogoppervlak te verdelen.
6. Geef je ogen regelmatig rust
Kijk regelmatig weg van je scherm. De bekende 20-20-20-regel kan hierbij helpen: kijk iedere 20 minuten ongeveer 20 seconden naar iets op ongeveer 20 feet (6 meter) afstand.
Dit kan helpen om klachten van langdurig schermgebruik te verminderen.
7. Maak filters schoon
Een airco kan alleen goed functioneren wanneer het systeem schoon wordt gehouden. Controleer daarom regelmatig de filters en maak of vervang ze volgens de instructies van de fabrikant.
8. Zorg ook voor frisse lucht
Airconditioning en ventilatie zijn niet hetzelfde. Een airco koelt de lucht, maar goede ventilatie is belangrijk om vervuilde binnenlucht af te voeren en verse lucht aan te voeren. Zorg daarom, wanneer de omstandigheden het toelaten, ook voor voldoende ventilatie.
9. Voorkom grote temperatuurverschillen
Probeer extreme overgangen te beperken. Vanuit een ruimte van 20 °C direct naar 35 °C buiten kan behoorlijk onaangenaam zijn. Een iets hogere binnentemperatuur maakt de overgang vaak comfortabeler.
10. Luister naar je lichaam
Krijg je steeds last van droge ogen, hoofdpijn, een geïrriteerde keel of andere klachten wanneer je langere tijd in een gekoelde ruimte zit? Kijk dan eerst naar de temperatuur, luchtstroom, luchtvochtigheid en ventilatie.
Blijven de klachten bestaan, laat ze dan beoordelen.
Airco tijdens het slapen
Een koele slaapkamer kan tijdens warme nachten juist prettig zijn. Je lichaam moet 's nachts namelijk warmte kwijt om goed te kunnen slapen. Een te warme slaapkamer kan daardoor het inslapen en doorslapen lastiger maken. Toch betekent dit niet dat de airco de hele nacht maximaal moet draaien. Een gematigde temperatuur en een indirecte luchtstroom zijn meestal comfortabeler. Laat koude lucht liever niet rechtstreeks op je gezicht of lichaam blazen. Wanneer je snel last krijgt van een droge keel of droge ogen, kan het bovendien helpen om de airco minder koud te zetten.
Tot slot
Airconditioning kan tijdens warme dagen voor veel comfort zorgen, maar het kan ook invloed hebben op je ogen, huid en luchtwegen. Vooral droge lucht, een te lage temperatuur en een directe luchtstroom kunnen klachten veroorzaken. Van airco zelf word je niet verkouden: daarvoor heb je een virus nodig. Wel kan koude of droge lucht je slijmvliezen irriteren, waardoor je bijvoorbeeld een droge keel of verstopte neus kunt ervaren.
Door de temperatuur gematigd te houden, voldoende te drinken, de luchtstroom niet rechtstreeks op je lichaam te richten en je airco goed te onderhouden, kun je de voordelen van een koele ruimte benutten zonder onnodige klachten. Een airco hoeft dus helemaal geen vijand van je gezondheid te zijn. Goed gebruikt is het vooral een hulpmiddel om warme dagen comfortabeler door te komen.
