Is cayennepeper gezond?

Cayennepeper is lekker. Tenminste, als je van een beetje pit houdt in je eten. Het geeft net dat beetje extra aan een bord chili. Of een kom tomatensoep. Maar is cayennepeper gezond? Waar komt het vandaan en waar is het allemaal (niet) goed voor? En wie kan het beter laten staan? Je leest het hier.

Wat is cayennepeper?

Cayennepeper is een onderdeel van de grote nachtschadefamilie en is een van de vele soorten chilipepers in die familie. De rode peper komt oorspronkelijk uit Mexico en dankt zijn naam aan de plaats Cayenne, de hoofdstad van Frans-Guyana. De Latijnse naam is Capsicum Annuum.

Leuk om te weten: capsicum is afgeleid van het woordje capsa en dat betekent 'doos'. Dat verwijst naar de holle vorm van de peper. En in het Grieks betekent kapto 'bijten', wat verwijst naar de hete en scherpe smaak van de peper.

Wat is het verschil tussen cayennepeper en chilipoeder?

Dit is een veelgestelde vraag, en terecht. Cayennepeper en chilipoeder worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet hetzelfde. Cayennepeper bestaat uit gemalen gedroogde cayennepepers, niets anders. Chilipoeder is een kruidenmix van gedroogde knoflook, paprikapoeder, komijn en cayennepeper. Chilipoeder is daardoor milder en complexer van smaak. Wil je alleen de pittigheid? Kies dan cayennepeper. Heb je liever meer diepte in je gerecht? Dan is chilipoeder een betere keuze.

Hoe pittig is cayennepeper?

Hoe pittig een peper is, wordt gemeten met de Schaal van Scoville. Die is begin 1900 bedacht door Wilbur Scoville en geeft aan hoe heet een peper is. Dit systeem meet de hoeveelheid capsaïcine aan - de stof die scherpte aan de pepers geeft. Een tomaat of paprika bijvoorbeeld heeft een waarde van 0. 

Een cayennepeper scoort gemiddeld tussen 30.000 en 50.000 (afhankelijk van de soort). En de allerheetste pepers ter wereld - de Carolina Reaper Red, Chocolate of Yellow - hebben een waarde van 2.200.000. En die zijn dus absoluut niet geschikt om in zijn geheel te eten. Dit filmpje laat zien wat er met je gebeurt als je het toch doet en dat is absoluut niet fijn. 

Hoe gebruik je cayennepeper?

Je kunt cayennepeper vers eten, gedroogd of in poedervorm uit een potje. Vers is het pittigst. Daarom vind je verse cayennepeper vaak terug in Indiase en Thaise curries, Mexicaanse gerechten en stoofpotten. Maar gedroogd of als cayennepoeder is het ook nog lekker pittig en heerlijk in gerechten met vlees en vis, bij eieren en in soepen en sauzen.

En natuurlijk in de wereldberoemde Chili con Carne. Want daar gaat, anders dan je misschien zou denken, geen chilipoeder in maar cayennepeper.

Handige tip: wanneer je cayennepeper vroeg in het kookproces toevoegt, wordt de smaak iets milder. Voeg je het pas aan het einde toe, dan blijft de scherpte sterker aanwezig. 

Waar is cayennepeper goed voor?

Eigenlijk bevatten alle specerijen veel goede vitamines en mineralen. En bijzonder weinig vetten, suikers en zout. En zo goed als nul calorieën. Hetzelfde geldt voor cayennepeper. Dit zijn de belangrijkste voedingsstoffen:

• Vitamine A: goed voor het gezichtsvermogen en helpt bij het behoud van een normale huid.*
• Vitamine C: ondersteunt het immuunsysteem en helpt lichaamscellen te beschermen tegen invloeden van buitenaf.*
• Vitamine B6: helpt energie vrij te maken uit de voeding en ondersteunt het zenuwstelsel.*
• Vitamine E: helpt lichaamscellen te beschermen tegen invloeden van buitenaf.*
• Kalium: goed voor de bloeddruk en ondersteunt een normale spierwerking.*
• Mangaan: goed voor de botten en helpt lichaamscellen te beschermen.*

Daarnaast bevat cayennepeper capsaïcine. Dit is de stof die de peper zijn hitte geeft. Capsaïcine wordt veel onderzocht vanwege mogelijke effecten op de gezondheid.

Traditioneel gebruik van cayennepeper

Cayennepeper wordt al eeuwenlang gebruikt in de traditionele geneeskunde. Er zijn geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor, maar dat weerhoudt niemand ervan om het te proberen. Dit zijn de meest voorkomende toepassingen.

Bij verkoudheid

Cayennepeper wordt vaak gebruikt om de neus vrij te maken en slijm los te maken. Het idee is dat de hitte helpt om de luchtwegen te openen. De capsaïcine in cayennepeper zou de slijmvliezen prikkelen, waardoor je neus gaat lopen en de boel loskomt. Veel mensen zweren erbij, vooral in combinatie met een kop hete bouillon of thee.

Voor de spijsvertering

Sommige mensen gebruiken cayennepeper om de spijsvertering te stimuleren. De gedachte is dat de hitte de aanmaak van maagsappen op gang brengt en zo de vertering ondersteunt. In de Ayurvedische traditie wordt cayennepeper al eeuwen gebruikt om het 'spijsverteringsvuur' aan te wakkeren.

Cayennepeper met water

Dit is een populaire combinatie in detox-kringen, vaak in combinatie met citroen en honing. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat dit je lichaam 'ontgift', want je lever en nieren doen dat prima zelf. Maar sommige mensen ervaren het als een prettige manier om de dag te beginnen.

Bij spierpijn

Capsaïcine wordt in crèmes en pleisters gebruikt voor lokale toepassing bij spierpijn. Dit is een erkend gebruik: capsaïcine blokkeert tijdelijk de pijnsignalen in de huid. Het werkt niet voor iedereen, maar voor sommige mensen geeft het verlichting bij spierpijn of gewrichtsklachten.

Hoeveel cayennepeper per dag is gezond?

Er is geen officiële aanbevolen hoeveelheid voor cayennepeper. Als specerij in je eten is het prima om het dagelijks te gebruiken, zolang je niet overdrijft. Een snufje tot een halve theelepel per gerecht is voor de meeste mensen geen probleem. Heb je een gevoelige maag of last van brandend maagzuur? Dan kun je beter voorzichtig zijn met pittige specerijen. 

Cayennepeper capsules

Houd je niet van pittig eten, maar ben je wel benieuwd naar de voordelen van cayennepeper? Dan zijn capsules ook een optie, zoals de biologische cayennepeper capsules van Ayurvediq. Deze bevatten 600 mg pure biologische cayennepeper per capsule, zonder vulstoffen of hulpstoffen. Wel kun je de effecten op je maag voelen, dus neem ze bij voorkeur tijdens een maaltijd.

Ben je zwanger, geef je borstvoeding of gebruik je medicijnen? Neem dan in ieder geval geen supplementen waar veel geconcentreerde cayennepeper (of capsaïcine) in zit. De stoffen komen namelijk in de moedermelk terecht of kunnen de werking van bepaalde medicijnen negatief beïnvloeden. 

Waarmee kun je cayennepeper vervangen?

Heb je geen cayennepeper in huis? Dan is chilipoeder een goede vervanger, al is het milder en heeft het meer smaakdiepte door de toegevoegde kruiden. Rode pepervlokken zijn qua hitte vergelijkbaar, maar iets grover van structuur. 

Wil je het minder pittig? Probeer dan paprikapoeder met een snufje zwarte peper. Verse Spaanse peper kun je fijnhakken, maar let op: vers is pittiger dan gedroogd. Sambal werkt ook, maar bevat zout en soms suiker, dus pas de hoeveelheid aan.

Verschil tussen vers, gedroogd en poedervorm

Cayennepeper kun je op drie manieren gebruiken: vers, gedroogd of als poeder. Verse cayennepeper is het pittigst en heeft daarnaast een licht fruitige smaak. Je gebruikt hem vaak in Aziatische en Mexicaanse gerechten, waar de peper wordt meegekookt in curry’s, sauzen en stoofpotten. Omdat verse pepers meer vocht bevatten, komt de scherpte directer naar voren.

Gedroogde cayennepepers zijn iets milder van smaak, maar nog steeds krachtig. Ze zijn langer houdbaar en handig om in hun geheel mee te laten trekken in een gerecht. Door het drogen wordt de smaak wat ronder en minder “fel” dan bij de verse variant. Het zorgt er ook voor dat hun smaken en hitte geconcentreerder worden, waardoor je er weer andere kanten mee uit kunt dan met verse pepers

Cayennepeper in poedervorm is het meest praktisch in gebruik. Het is makkelijk te doseren en mengt goed door gerechten. Houd er wel rekening mee dat poeder na verloop van tijd aan kracht verliest. Bewaar het daarom donker en luchtdicht.

Tot slot

Is cayennepeper gezond? Het is in ieder geval een specerij die vol zit met vitamines en mineralen, en vrijwel geen calorieën bevat. Cayennepeper voegt niet alleen pit toe aan je gerechten, maar ook voedingsstoffen. Of de capsaïcine in cayennepeper daadwerkelijk gezondheidsvoordelen heeft, wordt nog onderzocht. Maar als smaakmaker in je keuken is het zeker een aanrader.

*Goedgekeurde gezondheidsclaims van de EFSA.

Bronnen:

[1] Natural Spices. Cayenne peper: wat is het en waarom s het zo goed voor je? Naturalspices.nl

[2] Smitsman. A. Cayennepeper gezond: dit zijn de hete gezondheidsvoordelen. Womenshealthmag.nl

[3] Haaster.V. Chille chili's: hoe gezond is cayennepeper? 1.maart.2024. quest.nl